India's eigen chiprevolutie: Vikram 3201, SHAKTI, DHRUV64 en nieuwe chipfabrieken, op Wisdom of India

Elke telefoon, auto, satelliet en elk elektriciteitsnet draait op halfgeleiderchips. Decennialang ontwierp India in zijn engineeringcentra veel van de chips ter wereld, maar importeerde het vrijwel alle chips die het zelf gebruikte.

Dat begint te veranderen. Indiase laboratoria hebben hun eigen processors gebouwd, de eerste commerciële chipfabrieken zijn in Gujarat met de productie begonnen en in september 2026 startte de regering een tweede, grotere fase van haar halfgeleidermissie.

Dit is wat India tot nu toe heeft gebouwd, en wat nog in het verschiet ligt.

Waarom chips ertoe doen

Een chip is een klein stukje silicium met miljoenen of miljarden piepkleine schakelaars. Het is het deel van een apparaat dat rekent, opslaat en aanstuurt.

Chips maken is een van de moeilijkste dingen die de industrie doet, en de productie is geconcentreerd op een paar plekken in de wereld. Als de aanvoer hapert, merken fabrieken overal dat.

Voor India gaat het zelf kunnen ontwerpen en maken van chips om meer dan handel. Het raakt de betrouwbaarheid van het ruimtevaartprogramma, de defensiesystemen en de snelgroeiende elektronica-industrie.

Vikram 3201: een processor gebouwd voor de ruimte

Vikram 3201 is een 32-bit microprocessor, ontwikkeld door ISRO samen met het Semiconductor Laboratory (SCL) in Chandigarh, waar hij ook is gemaakt.

Hij werd op 2 september 2025 op SEMICON India 2025 in New Delhi aan premier Narendra Modi gepresenteerd en omschreven als India's eerste volledig eigen 32-bit processor.

Het is geen chip voor telefoons of laptops. Hij is ontworpen voor raketavionica en moet werken van −55 °C tot +125 °C. De eerste validatie in de ruimte volgde tijdens ISRO's PSLV-C60-missie, die het koppelexperiment SpaDeX aan boord had.

SHAKTI en IRIS: opensourcechips van IIT Madras

SHAKTI is een familie processors die aan IIT Madras is ontworpen. Ze is gebaseerd op RISC-V, een open instructieset die iedereen kan gebruiken zonder licentiekosten aan een buitenlands bedrijf te betalen.

In februari 2025 kondigden IIT Madras en ISRO IRIS aan, een 64-bit controller op basis van SHAKTI voor ruimtevaarttoepassingen. Hij werd gefabriceerd bij SCL in Chandigarh en door Indiase bedrijven verpakt en geassembleerd.

IRIS was de derde SHAKTI-chip die werd gefabriceerd, na RIMO in 2018 en MOUSHIK in 2020. Het werk wordt gefinancierd via het Digital India RISC-V-initiatief van het ministerie van Elektronica en IT.

DHRUV64: een 64-bit processor van C-DAC

In december 2025 kondigde het ministerie van Elektronica en IT DHRUV64 aan, een 64-bit dualcoreprocessor op 1.0 GHz, ontwikkeld door C-DAC.

Ook deze is gebaseerd op RISC-V en werd gebouwd binnen het Microprocessor Development Programme van de regering, als onderdeel van C-DAC's VEGA-processorfamilie. Hij is gemaakt op een 28-nanometerproces.

DHRUV64 is bedoeld voor 5G-apparatuur, voertuigen, industriële automatisering en verbonden apparaten, waar Indiase bedrijven een eigen processor kunnen gebruiken in plaats van er een uit het buitenland in licentie te nemen.

Van ontwerp naar fabriek

Een chip ontwerpen is maar de helft van het verhaal. Hij moet ook worden gefabriceerd en daarna geassembleerd, getest en verpakt voordat hij in een apparaat kan.

Binnen de India Semiconductor Mission heeft de regering 12 fabrieken voor chipproductie en -verpakking goedgekeurd. In juli 2026 waren er drie met commerciële productie begonnen.

De assemblage- en testfabriek van Micron Technology in Sanand, Gujarat, begon begin 2026 met commerciële productie en werd in februari door de premier geopend. De verpakkingsfabriek van Kaynes Semicon, eveneens in Sanand, werd op 31 maart 2026 geopend.

Het grootste project is de fab van Tata Electronics in Dholera, Gujarat, gebouwd met het Taiwanese PSMC. Die wordt omschreven als India's eerste commerciële halfgeleiderfab en mikt op de eerste chips tegen eind 2026.

Semicon 2.0: de volgende fase

Op 15 juli 2026 keurde het federale kabinet de tweede fase van de India Semiconductor Mission goed, met een budget van ongeveer ₹1.27 lakh crore (ongeveer 1,27 biljoen roepie).

De eerste fase richtte zich vooral op fabrieken. De tweede omvat de hele keten: chipontwerp, apparatuur en materialen, fabs, assemblage en verpakking, onderzoek en de opleiding van ingenieurs.

De premier opende de nieuwe fase officieel op SEMICON India 2026, gehouden in Yashobhoomi in New Delhi van 17 tot en met 19 september 2026.

Wat de revolutie wel is, en wat niet

Het helpt om precies te zijn over hoe ver India is gekomen.

India's vooruitgang bestrijkt nu elke fase van het maken van een chip:

  • Chipontwerp
  • Open-source RISC-V
  • Processors voor de ruimte
  • Fabricage
  • Assemblage en verpakking
  • Technisch talent

De processors die tot nu toe zijn gebouwd, worden gemaakt op volwassen procestechnologie. Dat past bij raketten, satellieten en industriële apparatuur, waar betrouwbaarheid belangrijker is dan pure snelheid. De meest geavanceerde chips in telefoons en AI-servers worden nog in het buitenland gemaakt.

India heeft ook eerder chips gemaakt: SCL in Chandigarh fabriceert ze al decennia. Nieuw is de schaal: commerciële fabrieken, particuliere investeringen en een gestage reeks eigen ontwerpen.

De meeste nieuwe fabrieken assembleren en verpakken chips in plaats van het silicium zelf te maken. De fab in Dholera wordt, zodra hij draait, de echte test.

Een chip is klein. Het vermogen om er een te maken is dat niet. India bouwt dat vermogen stap voor stap op.

Bronnen en verder lezen

Tags

  • Halfgeleiders
  • India Semiconductor Mission
  • Vikram 3201
  • SHAKTI
  • RISC-V
  • DHRUV64
  • ISRO
  • Made in India
  • Deeptech
  • Indiase innovatie